Zeszyt 1/2018

Od redakcji

Pierwszy w 2018 r. zeszyt „Czasopisma Prawa Karnego i Nauk Penalnych” otwiera obszerne sprawozdanie z V Krakowskiego Forum Karnistycznego, poświęconego prokonstytucyjnemu stosowaniu prawa karnego. W dyskusji, która odbyła się 9 czerwca 2017 r. w Krakowie, wzięli liczny udział profesorowie prawa, akademicy i praktycy wymiaru sprawiedliwości (sędziowie Sądu Najwyższego, adwokaci). Następnie zachęcamy do lektury opracowania Adama Behana o pojęciu programu komputerowego na gruncie Kodeksu karnego. O obowiązkach probacyjnych, ich istocie, założeniach, celach i stosowaniu w praktyce sądowej pisze trzech autorów: Bartosz Kolarz, Michał Literski i Konrad Sączek. W dalszej kolejności Wojciech Płóciennych rozważa zależności zachodzące między przestępstwem zniesławienia a przestępstwem fałszywego oskarżenia. Daniel Jakimiec podejmuje zagadnienie czynów zabronionych popełnionych przez ubezwłasnowolnionego przeciwko osobom sprawującym nad nim pieczę. Wreszcie Grzegorz Jan Artymiak w obszernej glosie do postanowienia Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2004 r., I KZP 40/03 – postanowienia, które, jak zaznacza autor, odniosło spory sukces i przywoływane jest w wielu opracowaniach naukowych – analizuje znaczenie pojęcia „postępowanie karne”. Publikujemy także opracowanie w języku angielskim: „Guilty plea as a relinquishment of constitutional rights” Aleksandry Nieprzeckiej o skutkach prawnych przyznania się do winy. Zachęcamy do publikowania w „Czasopiśmie Prawa Karnego i Nauk Penalnych” dogmatycznych analiz obowiązującego prawa, uniwersalnych prac z pogranicza filozofii prawa karnego, artykułów o praktycznych aspektach stosowania prawa, polemik z tekstami, które ukazały się w kwartalniku oraz glos do interesujących orzeczeń sądowych.

 

  • PDFTable of contents
  • PDFDaria Kucyper, Daniel Kwiatkowski, Wojciech Płóciennik - Prokonstytucyjne stosowanie prawa karnego (V Krakowskie Forum Karnistyczne, 9 czerwca 2017 r.)

środek karny, zakaz prowadzenia pojazdów, dowód, owoce zatrutego drzewa, asesor sądowy, procedura karny, sędzia

Opracowanie przedstawia zaprezentowane podczas V Krakowskiego Forum Karnistycznego zagadnienia wykładni prawa karnego, zarówno materialnego, jak i procesowego, w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi. Rozważania skupiły się na trzech obszarach poruszanych podczas Forum. Pierwszy opisywał problematykę obligatoryjności orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Kolejny skupiał się na kwestiach procesowych wykorzystywania dowodu uzyskanego za pomocą czynu zabronionego, czyli na wprowadzonym do polskiego procesu karnego art. 168a k.p.k. Ostatnia poruszona kwestia odnosiła się do uregulowania przywróconej instytucji asesora sądowego i legalności jego udziale w procesie karnym, wraz z procesowymi konsekwencjami udziału w orzekaniu asesora sądowego.

  • PDFAdam Behan - Pojęcie i prawnokarna ochrona programu komputerowego

program komputerowy, cloud computing, język programowania, prawo autorskie, biblioteka programistyczna, strona internetowa

Artykuł dotyczy problematyki wykładni pojęcia programu komputerowego na gruncie prawa karnego oraz problemów interpretacyjnych wynikających z rozwoju technologii informatycznych. W artykule wykorzystano metodę dogmatyczną i komparatystyczną. W tym kontekście została przedstawiona historia tego pojęcia w aktach prawnych, w tym międzynarodowych oraz europejskich. W dalszej części została przedstawiona krytyczna analiza koncepcji definicji programu komputerowego na gruncie polskiego Kodeksu karnego oraz wnioski autora w odniesieniu do kwalifikacji prawnej cyberprzestępstw. Wnioski opracowania obejmują zarówno kwestie informatyczne doniosłe dla wykładni i stosowania prawa karnego, jak i skutki prawne wynikające z przedstawionego stanowiska. Jedną z głównych konkluzji artykułu jest stwierdzenie braku uzasadnienia dla wprowadzania legalnej definicji programu komputerowego do Kodeksu karnego, niezależnie od problemów z jego zastosowaniem związanych z niewłaściwym rozumieniem przez prawników pojęcia – a raczej pojęć – programu komputerowego.

  • Bartosz Kolarz, Michał Literski, Konrad Sączek - Obowiązki probacyjne (istota, założenia, cele oraz stosowanie w praktyce sądowej)

obowiązki probacyjne, środki probacyjne, probacja, warunkowe zawieszenie wykonania kary, warunkowe umorzenie postępowania

Artykuł dotyczy problematyki obowiązków probacyjnych, których możliwości orzecznicze przewidziane zostały w art. 72 k.k. Rozważane są funkcje oraz cele wybranych obowiązków oraz wskazywane główne problemy interpretacyjne związane z wykładnią przepisów prawa karnego. Autorzy wskazują szereg postulatów de lege ferenda, które mogą stanowić remedium dla wciąż nieuzasadnionego, nikłego zainteresowania tą instytucją prawa karnego w praktyce sądowej.

  • Wojciech Płóciennik - Charakterystyka zbiegu art. 212 § 1 k.k. i art. 234 k.k. (ze szczególnym uwzględnieniem konsekwencji materialnoprawnych i procesowych)

zniesławienie, fałszywe oskarżenie, zbieg przepisów, zasada konsumpcji, lex specialis

Celem artykułu jest próba rozstrzygnięcia kwestii zbiegu art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) i art. 234 k.k. (fałszywe oskarżenie) w sytuacji, gdy sprawca jednym zachowaniem realizuje znamiona opisanych w tych przepisach typów czynów zabronionych. Opracowanie zawiera omówienie i ocenę prezentowanych w doktrynie i orzecznictwie poglądów, jak również materialnoprawne i procesowe konsekwencje ich przyjęcia. Autor przedstawia własne stanowisko, zgodnie z którym wskazane przepisy pozostają ze sobą w rzeczywistym, ale pomijalnym zbiegu.

  • Daniel Jakimiec - Czyny zabronione ubezwłasnowolnionego przeciwko osobom sprawującym nad nim pieczę

ubezwłasnowolniony, rodzina, dysfunkcjonalność rodziny, sąd, prokurator

Czyny zabronione ubezwłasnowolnionego przeciwko osobom sprawującym pieczę nad nim stanowią jeden z problemów osób sprawujących opiekę lub kuratelę. Przy czym nierzadko pozostają one nierozwiązane, jednocześnie w ten sposób negatywnie oddziałując na rodzinę i pełnione przez nią funkcje. Rozwiązaniem w takim przypadku są środki zabezpieczające, o których stanowi art. 17 § 3 k.p.k. Środki zabezpieczające zostały uregulowane treścią X rozdziału Kodeksu karnego. Wśród tych środków odpowiednio art. 93 k.k. i art. 94 § 1 i § 3 k.k. upoważniają sąd karny do orzeczenia wobec sprawcy czynu zabronionego leczenia ambulatoryjnego lub umieszczenia go w zakładzie psychiatrycznym. Wniosek w tym przedmiocie może zostać skierowany przez prokuratora do sądu karnego, o czym stanowi art. 324 § 1 k.p.k. Biorąc pod uwagę, że część spośród czynów kierowanych przeciwko osobom najbliższym ścigana jest na ich wniosek, nic nie stoi na przeszkodzie, aby pokrzywdzony opiekun lub kurator, powołując się na dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia ubezwłasnowolnionego, zwrócił się do oskarżyciela publicznego o wystąpienie do sądu z wnioskiem o zastosowanie wymienionych środków zabezpieczających. Warto zauważyć, że rola oskarżyciela publicznego, którym jest prokurator, nie sprowadza się wyłącznie do stygmatyzacji zachowań poszczególnych osób, ale także do zapobiegania źródłom czynów zabronionych. Ponadto czynności opiekuna lub kuratora mające na celu podjęcie odpowiedniego leczenia przez ubezwłasnowolnionego pozostają w zgodzie z zasadą jego dobra.

  • Grzegorz Jan Artymiak - Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2004 r., I KZP 40/03 (znaczenie pojęcia „postępowanie karne”) 

ne bis in idem procedatur, pozorny zbieg przepisów, idealny zbieg przepisów, pojęcie „postępowanie karne”, res iudicata

Opracowanie jest krytycznym komentarzem do odgrywającego olbrzymią rolę w praktyce stosowania prawa przez sądy powszechne orzeczenia Sądu Najwyższego – postanowienia z 29 stycznia 2004 r. (I KZP 40/03). Poświęcone jest przede wszystkim problemowi interpretacji pojęcia „postępowanie karne” w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. przy szczególnym uwzględnieniu standardu minimalnego zasady ne bis in idem procedatur. Pewne uwagi poświęcono również twierdzeniom Sądu Najwyższego dotyczącym zbiegu pozornego pomiędzy typami czynu zabronionego z art. 283 § 1 k.p. oraz z art. 220 § 1 k.k., a także instytucji pytań prawnych, opisanej w art. 441 § 1 k.p.k.

  • Aleksandra Nieprzecka - Guilty plea as a relinquishment of constitutional rights

Artykuł w języku angielskim

wina, przyznanie się do winy, proces karny, prawo Stanów Zjednoczonych, prawo karne porównawcze

Tematem artykułu jest instytucja przyznania do winy (guilty plea), która w postępowaniu karnym USA funkcjonuje jako dowód obciążający oskarżonego, jego zgoda na wydanie wyroku skazującego i wymierzenie kary oraz zrzeczenie części konstytucyjnych praw i wolności, w tym prawa do publicznego procesu przed ławą przysięgłych. W artykule przedstawiono przesłanki sądowej oceny ważności guilty plea (dobrowolność, świadomość oraz wystarczające podstawy faktyczne), które w orzecznictwie Sądu Najwyższego USA wywodzone są z faktu, że guilty plea jest zrzeczeniem gwarancji konstytucyjnych. Przedstawione rozważania poprzedzone zostały krytyczną analizą literatury przedmiotu oraz wszechstronną analizą orzeczeń Sądu Najwyższego USA dotyczących guilty plea zapadłych od końca XIX w. do czasów współczesnych (metoda case study).

 

Newsletter