Aktualne problemy intertemporalne okresu przejściowego po wejściu w życie ustawy z 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Część 1

Autor: Włodzimierz Wróbel
Data publikacji: 04 lipca 2015
Pozycja w wydaniu internetowym: 4/2015

W tekście odniesiono się do problemów i pytań podniesionych w czasie IV Krakowskiego Forum Karnistycznego (Kraków, 30 VI 2015 r.). Obejmuje on w szczególności próbę odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim zakresie Kodeks karny w brzmieniu sprzed nowelizacji może być ustawą względniejszą, analizę zakresu zastosowania art. 4 § 1 k.k. i art. 19 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej (modyfikacja prawomocnie orzeczonej kary łącznej, orzekanie kary łącznej na nowych zasadach w przypadku zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności po 1 lipca 2015 r.), zagadnienie stosowania art. 4 § 1 k.k. do zmian w art. 152 k.k.w., możliwości zamiany po 1 lipca 2015 r. kary zastępczej pozbawienia wolności na dozór elektroniczny, zwrotu sprawy do postępowania przygotowawczego, powództwa adhezyjnego, sprzeciwu pokrzywdzonego w przypadku wniosków prokuratora określonych w art. 335 k.p.k. złożonych przed 1 lipca 2015 r., terminów zatarcia skazania oraz przedawnienia wykonania kary w przypadku zastosowania art. 2a k.w., braku podstaw do modyfikowania na podstawie tego przepisu kar orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania czy okresów próby, a także rozumienia użytego w art. 2a k.w. terminu „ustawa nowa”.

Czytaj dalej

Usprawiedliwiony błąd co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego w świetle nowelizacji art. 28 § 1 k.k.

Autor: Mikołaj Małecki
Data publikacji: 18 kwietnia 2015
Pozycja w wydaniu internetowym: 3/2015

Nowelizacja art. 28 § 1 k.k. jest jedną z najistotniejszych zmian w obrębie przepisów części ogólnej Kodeksu karnego, odnoszących się do szeroko rozumianej nauki o przestępstwie. Wprowadzenie do ustawy karnej nowej treści art. 28 § 1 k.k. pozwala przezwyciężyć pojęciowe i teoretyczne trudności związane z opisem relacji poszczególnych aspektów struktury przestępstwa, szczególnie aspektu karalności oraz zawinienia. Prace legislacyjne poprzedzające wejście w życie komentowanej ustawy ujawniły trudności w prawidłowym ujmowaniu różnic zachodzących między nieumyślnością, czynem zabronionym popełnionym nieumyślnie i przestępstwem nieumyślnym. Art. 28 § 1 k.k. w wersji ostatecznie uchwalonej przez parlament czyni zadość trafnym twierdzeniom na temat usprawiedliwionego błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego pod groźbą kary, formułowanym w polskiej nauce prawa karnego. Znowelizowany art. 28 § 1 k.k. pełni nie tylko samoistną funkcję normatywną, lecz także de lege lata ważną rolę interpretacyjną jako punkt odniesienia dla dogmatycznej analizy innych przepisów ustawy karnej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 28 § 1 k.k.: „Nie popełnia przestępstwa, kto pozostaje w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego”. Sprawca działający w usprawiedliwionym błędzie co do znamienia popełnia nieumyślnie czyn zabroniony, lecz nie można mu za to przypisać winy i z tego powodu nie popełnia on przestępstwa.

Czytaj dalej

Penalizacja złożenia fałszywego oświadczenia majątkowego przez osobę pełniącą funkcję publiczną. Wybrane aspekty dotyczące bezprawności, systematyki przepisów oraz dobra prawnie chronionego.

Autor: Marek Sławiński
Data publikacji: 13 kwietnia 2015
Pozycja w wydaniu internetowym: 2/2015

Artykuł porusza kilka wybranych zagadnień dotyczących przepisów penalizujących składanie fałszywych oświadczeń majątkowych przez osoby pełniące funkcje publiczne. Rozważania koncentrują się przede wszystkim wokół płaszczyzny bezprawności tych przepisów oraz chronionego przez nie dobra prawnego. Bliższej analizie poddane zostały regulacje przewidujące obowiązek składania takich oświadczeń oraz przewidywane w aktualnym stanie prawnym sposoby sankcjonowania jego naruszeń w tym te, przewidywane przez prawo karne. Autor odnosi się także do niektórych rozwiązań planowanych w projekcie ustawy o oświadczeniach majątkowych składanych przez osoby pełniące funkcje publiczne.

Czytaj dalej

Zagadnienia intertemporalne zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności oraz kary łącznej w perspektywie zmian Kodeksu karnego dokonanych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2013 r. (SK 9/10) oraz ustawą nowelizującą z 20 lutego 2015 r.

Autorzy: Agnieszka Barczak-Oplustil, Włodzimierz Wróbel
Data publikacji: 13 kwietnia 2015
Pozycja w wydaniu internetowym: 1/2015

W artykule zostały sformułowane m.in. następujące tezy:
1) Rozdział IX k.k. w brzmieniu po nowelizacji Kodeksu karnego ustawą z 20 lutego 2015 r. nigdy nie znajdzie zastosowania (w zakresie kary łącznej) nawet w przypadku orzekania po 1 lipca 2015 r., jeżeli miałoby dojść do wydania wyroku łącznego wyłącznie w zakresie kar orzeczonych prawomocnie przed 1 lipca 2015 r. Z istoty rzeczy kary te muszą dotyczyć przestępstw popełnionych przed tą datą.
2) Jeżeli choć jedna z kar, których łączenie jest rozważane, została orzeczona po 30 czerwca 2015 r., zastosowanie mogą mieć przepisy o karze łącznej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, jak również przepisy dotyczące kary łącznej w dotychczasowym brzmieniu, o ile będą względniejsze dla sprawcy. W takim wypadku sąd dokonuje wyboru reżimu prawnego na podstawie art. 4 § 1 k.k.
3) Stosowanie poprzednio obowiązujących przepisów o karze łącznej (a więc w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r.) wykluczone jest dopiero wówczas, gdy wszystkie przestępstwa, za które orzeczono kary podlegające łączeniu, zostały popełnione po 30 czerwca 2015 r.
4) W przypadku, gdy po 30 czerwca 2015 r. dojdzie do zarządzenia wykonania kary orzeczonej za przestępstwo popełnione przed tym dniem, maksymalną granicę kary łącznej orzekanej na podstawie znowelizowanych regulacji rozdziału IX k.k. powinno się wyznaczyć z uwzględnieniem przelicznika, o którym mowa w art. 89 § 1b k.k. zastosowanego do podlegającej łączeniu kary orzeczonej pierwotnie z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Czytaj dalej

Uprawnienia procesowe podmiotu z art. 52 k.k. i art. 24 § 5 k.k.s. w kontekście prawa do obrony w postępowaniu karnym

Autor: Jakub Bojke, Michał Wantoła
Data publikacji: 13 grudnia 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 13/2014

Artykuł omawia instytucję zwrotu korzyści majątkowej, opisaną w art. 52 k.k. i art. 24 § 5 k.k.s. Autorzy dochodzą do wniosku, że konstytucyjne prawo do obrony przysługuje również podmiotowi z art. 52 k.k. Autorzy ustosunkowują się także do propozycji uchylenia instytucji z art. 52 k.k., przedstawionej przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego.

Czytaj dalej

Kolizja odpowiedzialności za przestępny skutek w przypadku współdziałania wielu osób w procesie leczenia

Autor: Marcin Lipski
Data publikacji: 14 sierpnia 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 12/2014

Artykuł podejmuje problematykę kryteriów przypisania skutku w wypadku współdziałania wielu osób w procesie leczenia. Autor odwołuje się do istotnego naruszenia reguł postępowania z dobrem prawnym, dopuszczając możliwość odwoływania się w tym zakresie do cech podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych (kierownicza funkcja, specjalizacja, doświadczenie zawodowe). Bardziej doświadczonemu lekarzowi należy stawiać wyższe wymagania. Drugim, istotnym kryterium, które należy brać pod uwagę, jest rutynowy charakter wykonywanej czynności i naruszenie elementarnej reguły postępowania.

Czytaj dalej

Wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. Uwagi na marginesie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2013 r. (SK 9/10) oraz uchwały Sądu Najwyższego z 27 marca 2014 r. (I KZP 30/13)

Autor: Agnieszka Barczak-Oplustil
Data publikacji: 12 lipca 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 11/2014

W artykule przeanalizowano problem wznawiania postępowań w sytuacji wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroków zakresowych, w których odroczono utratę mocy obowiązującej przez niekonstytucyjny przepis.

Czytaj dalej

Nadużycie uprawnień w świetle ukraińskiego prawa karnego

Autor: Nataliya Antonyuk
Data publikacji: 9 czerwca 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 10/2014

W artykule zostały przedstawione badania dotyczące problematyki odpowiedzialności karnej za nadużycie uprawnień zgodnie z kodeksem karnym Ukrainy. Przeprowadzono analizę zmian ustawy karnej o odpowiedzialności karnej za przestępstwa służbowe w związku z wejściem w życie nowego ustawodawstwa antykorupcyjnego. Omówiono ukraińskie podejście do oceny prawnej nadużycia uprawnień przez „osoby służbowe”, w tym funkcjonariuszy publicznych.

Czytaj dalej

Dyrektywy wymiaru kary łącznej na podstawie kodeksu karnego Ukrainy: aspekty teoretyczne i praktyczne

Autor: Vasyl Vasylash
Data publikacji: 9 czerwca 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 9/2014

Artykuł poświęcono ukraińskiej regulacji wymiary kary łącznej. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego Ukrainy sąd wymierza karę łączną w dwóch etapach. Wymierzając karę łączną na pierwszym etapie sąd winien uwzględnić, że popełnienie przez tego samego sprawcę drugiego, trzeciego i kolejnych przestępstw zwiększa zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, jak i stopień społecznego niebezpieczeństwa sprawcy. Autor wnioskuje, iż należy uregulować kwestię wyboru zasady wymiaru kary łącznej w przypadku zbiegu przestępstw, a mianowicie kiedy sąd winien stosować zasadę absorpcji, a kiedy zasadę kumulacji. Autor proponuje wnieść odpowiednie zmiany do art. 70 k.k. Ukrainy.

Czytaj dalej

Znaczne zwiększenie uprzedniego zagrożenia dla dobra prawnego spowodowanego przez sprawcę jako negatywna przesłanka obiektywnego przypisania skutku

Autor: Szymon Tarapata, Dominik Zając
Data publikacji: 5 czerwca 2014
Pozycja w wydaniu internetowym: 8/2014

Artykuł porusza temat kryteriów przypisania skutku na kanwie układu sytuacyjnego polegającego na nieumyślnym zainicjowaniu niebezpieczeństwa dla dobra prawnego i późniejszym, umyślnym dopuszczeniu przez tego samego sprawcę do nastąpienia skutku przez zaniechanie. W rezultacie wyprowadzono wniosek, że w niektórych sytuacjach wcześniejsze wywołanie zagrożenia dla przedmiotu prawnokarnej ochrony może stać się negatywną przesłanką przypisywalności skutku.

Czytaj dalej

Newsletter

logo kipk white